Otoimmun hastalıklarda parazit yumurta tedavisi

1
4103

Otoimmun hastalıklar bağışıklık sisteminin yoldan çıkarak vücuttaki dokulara saldırması ile ortaya çıkan hastalıklardır. Bu şekilde 70 den fazla hastalık (Multipl skleroz, Crohn hastalığı, Tip 1 Diabetes Mellitus, inflamatuar bağırsak hastalığı, sarkoidoz, Lupus, Romatoid Artrit, Ankilozan Spondilit vs) vardır (1). Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki parazit enfeksiyonlarını tedavi edilmesi, sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi, aşırı hijyen ile bağışıklık sistemi hastalıklarının sıklığındaki artış arasında bir bağ kurulmuştur (2). Bu durum “hijyen hipotezi” olarak adlandırılmıştır (3). Örneğin Multipl skleroz hastalığının çocukluk döneminde aşırı hijyene maruz kalmış bireylerde daha sık görüldüğü bildirilmiştir (4). Çiftlikten doğan çocuklarda, bebekken kedi-köpekle haşır neşir olanlarda astım-allerji sıklığının az olması bu hipotezi destekleyen önemli bulgulardır.

Otoimmun hastalıklarda bir solucan yumurtasının yutulması” şeklindeki tedavi Almanya da onay sürecinde. Eğer onay alırsa bu durum bir Avrupa ülkesinde ilk olacak (5). Bu solucan sıradan bir solucan değil, bazı özellikleri var:

Trichuris suis, domuzda yaşayan bir parazit. Hem kalın hem de ince bağırsakta yumurtlar. Domuzda bulduğu yaşam ortamını insanda bulamadığı için bir ay içinde kendiliğinde atılıyor, çoğalıp kolanize olmaya imkan bulamıyor. İşte bu özellikler bu parazitin tedavide seçilme nedeni. İleri sürülen hipotez ise parazitlerin varlığı aşırı aktive olmuş olan bağışıklık sistemini yatıştırıcı olabileceğidir. Crohn hastalığı, multipl skleroz ve astım gibi otoimmun hastalıkların az gelişmiş ülkelerde daha az görülmesi bu tedavi şeklini akla getirmiştir. ABD FDA kurumu bu tedaviye onay vermezken, Tayland izin vermiş olan birkaç ülkeden birisidir (5).

Parazit taşıyan multipl sklerozlu 12 hastada hastalığın daha yavaş seyirli olduğu bildirilmiştir (6).

Amerika da 250 hasta ve (TRUST-1 isimli çalışma), Avrupa da 240 hasta ile yapılan (FALK isimli çalışma) faz II çalışmalarda T.suis yumurtası verilen Chron hastalarında beklenilen etki görülememiştir (7,8).

Bir diğer çalışmada astım ve saman nezlesinde parazit yumurta tedavisinin bir işe yaramadığı gösterilmiştir (9).

Tüm bu çalışmalarda parazit tedavisine bağlı herhangi bir yan etkide görülmemiştir.

Sonuçların çelişkili olması başka araştırmacıların aklına parazitin yumurtası değil de salgılarından yararlanma düşüncesi akla getirmiştir. James Cook Üniversitesindeki bağışıklık uzmanı Severine Navarro kurdun kendisini değil salgıladığı proteini farelere enjekte edildikten sonra astım belirtilerini “tamamen tersine çevirdiği” gözlemlendi. Bu sayede, kemirgenlerin akciğer fonksiyonları ve solunumu da iyileşti (10).

Navarro’nun, tüm parazitlerin aynı etkiye sahip olmayacağını söylemesine rağmen, sonuçlar kancalı kurt proteininin haplara dönüştürülerek astım ve alerjisi olan insanlara yardım edebileceğine dair umut veriyor. Hatta şimdiden, Navarro’nun ekibi klinik denemeler yapmak için bir şirket arıyor (11).

Bu tedavi şeklini şiddetle eleştiren bilim insanları da var. Baylor Tıp Fakültesinden Peter Hotez solucan tedavisinin otizmdeki şelasyon tedavisi gibi yalancı bilimin bir ürünü olduğunu bildirdi. Kalifornia Üniversitesinden Santa Barbara bu tedavi konusunda yeterli çalışma olmadan onay almasının aptalca bir fikir olduğu ifade etti (5).

Benim görüşüm ise bu tedavi şeklinin eğer geliştirilirse, yeterli kontrol sağlanırsa ve uygun parazitler seçilirse umut verici olduğu yönünde. Hatta hemen aklıma gelen bir fikirde “tekrarlayan, nedeni bulunamayan düşükleri olan annelerde” de kullanım alanı bulabileceğini düşünüyorum. Gebelikte fötüs anne için aslında yarı yarıya yabancı bir doku durumundadır. Organ nakillerinde olduğu gibi annenin bebeği reddetmesi annenin bağışıklık sisteminin dönüşerek fötüsü parazit olarak algılaması şeklinde önlenir. Tekrarlanan düşükleri olan annelerin bağışıklık sistemi bu dönüşümü sağlayamamış ve fötüsü imha etmektedir. İşte bu nedenle Parazit tedavisi annenin bağışıklık sistemini dönüştürebilir ve düşük olmasını önleyebilir.

Konu ile ilgili araştırma yaparken ottoimmun hastalıklar ile ilgili yeni bir teori (mikrobiom deplesyon teorisi) ile karşılaştım. Bu teoriye göre floramızda yer alan faydalı bakterilerin çeşitliliğinin azalması ve flora içeriğinin değişmesi bağışıklık sisteminin aşırı çalışmasına ve yoldan çıkmasına neden olmakta idi (12,13). Unutmamak gerekir ki biz yok etmeden önce parazitlerde bu çeşitliliğin bir parçası idi. Parazitler bağırsak florasındaki bakteriyel dengeyi ayarlıyor olabilir. Bu nedenle Parazit tedavisi probiotikler ile birlikte değerlendirilmelidir. Biliyorsunuz dışkı nakli ilk gündeme geldiğinde “acaba”, “bu kadar da olmaz” denmişti. Ancak bu gün dışkı naklinin faydalı olduğu pek çok kullanım alanı ortaya çıkmakta. Sonuç olarak diyebiliriz ki bağırsağımızda bir hastane var, bizim yeni yeni haberimiz oluyor ve nasıl çalıştığını anlamaya çalışıyoruz.

Doç.Dr.Hasan Önal
Çocuk Metabolizma Uzmanı

 

Kaynaklar

  1. Okada H, Kuhn C, Feillet H, Bach J-F. The “hygiene hypothesis” for autoimmune and allergic diseases: an update. Clin Exp Immunol. 2010;160: 1–9.
  2. Droste JH, Wieringa MH, Weyler JJ, Nelen VJ, Vermeire PA, Van Bever HP. Does the use of antibiotics in early childhood increase the risk of asthma and allergic disease? Clin Exp Allergy. 2000;30: 1547–53.
  3. Molodecky NA, Soon IS, Rabi DM, Ghali WA, Ferris M, Chernoff G, et al. Increasing incidence and prevalence of the inflammatory bowel diseases with time, based on systematic review. Gastroenterology. 2012;142: 46–54.e42
  4. Kahana E, Zilber N, Abramson JH, Biton V, Leibowitz Y, Abramsky O.
    Multiple sclerosis: genetic versus environmental aetiology: epidemiology in Israel updatedJ Neurol. 1994 Mar;241(5):341-6. Erratum in: J Neurol 1994 Dec;242(1):49.
  5. https://www.newscientist.com/article/2142897-parasitic-worm-eggs-may-soon-be-legally-sold-as-food-in-germany/
  6. Correale J, Farez M. Association between parasite infection and immune responses in multiple sclerosis. Ann Neurol. 2007;61: 97–108.
  7. Coronado biosciences. Coronado biosciences announces independent data monitoring committee recommendation to discontinue falk phase 2 trials of TSO in Crohn’s disease. [cited 10 Mar 2016]. https://globenewswire.com/news-release/2013/11/07/587752/10056769/en/Coronado-Biosciences-Announces-Independent-Data-Monitoring-Committee-Recommendation-to-Discontinue-Falk-Phase-2-Trial-of-TSO-in-Crohn-s-Disease.html
  8. Coronado Biosciences. Coronado Biosciences announces top-line results from its TRUST-1 phase 2 clinical trial of TSO for the treatment of Crohn’s disease. [cited 10 Mar 2016]. http://globenewswire.com/news-release/2013/10/14/580190/10052399/en/Coronado-Biosciences-Announces-Top-Line-Results-From-Its-TRUST-I-Phase-2-Clinical-Trial-of-TSO-for-the-Treatment-of-Crohn-s-Disease.html
  9. Feary JR, Venn AJ, Mortimer K, Brown AP, Hooi D, Falcone FH, et al. Experimental hookworm infection: a randomized placebo-controlled trial in asthma. Clin Exp Allergy. 2010;40: 299–306.
  10. Navarro S, Pickering DA, Ferreira IB, Jones L, Ryan S, Troy S, Leech A, Hotez PJ, Zhan B, Laha T, Prentice R, Sparwasser T, Croese J, Engwerda CR, Upham JW, Julia V, Giacomin PR, Loukas A. Hookworm recombinant protein promotes regulatory T cell responses that suppress experimental asthma. Sci Transl Med. 2016 Oct 26;8(362):362ra143.
  11. https://popsci.com.tr/kan-emici-kancalikurtlar-astimi-tedavi-edebilir/
  12. Parker W. The “hygiene hypothesis” for allergic disease is a misnomer. BMJ. 2014;349: g5267–g5267.
  13. Brown EM, Arrieta M-C, Finlay BB. A fresh look at the hygiene hypothesis: how intestinal microbial exposure drives immune effector responses in atopic disease. Semin Immunol. 2013;25: 378–87.
Paylaş

1 Yorum

  1. Hasan hocam emeğinize sağlık bağırsakların önemini hastalık türleri başımıza geldiğinde araştırdığımızda anlıyoruz hangi hastalığa baksak bağışıklık sistemi bağırsaklar hayattaki başarımız yada başarısızlıklarımız hep aynı yoldan geçiyor

Katkı ve yorumlarınızı ekleyin